15. oktobar - međunarodni dan bijelog štapa / svjetski dan slijepih

Važnost upotrebe bijelog štapa kao pomagala i kao prepoznatljivog simbola od strane slijepih lica nesumnjivo doprinosi rastućem duhu nezavisnosti i sve većoj odlučnosti da žive samopouzdano i dostojanstveno. U današnje vrijeme bijeli štap je postao jedan od simbola sposobnosti slijepih ljudi da se samostalno kreću. Njegova upotreba promoviše lijepo ponašanje i priliku slijepih ljudi da se kreću ulicama i cestama a to se sve češće i češće sreće i u našem gradu i na području naše opštine Teslić.

Ovo je rezultat između ostalog i aktivnosti koje su se realizovale u Opštinskoj Organizaciji slijepih i slabovidih Teslić u ovoj 2013. godini jer je u sklopu projekta "Omogućite nam da pokažemo šta možemo"a koji se realizuje i finansira u sklopu UNDP-ovog projekta „Jačanje lokalne demokratije / demokracije III – LOD III“ kojeg finansira Evropska unija iz sredstava Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) u iznosu od 2 miliona eura. Prvi puta je organizovana obuka u samostalnom kretanju za 6 slijepih i 4 slabovide osobe te nabavljeno i besplatno podjeljeno 10 bijelih štapova i 6 GPS prijemnika.

Koristeći se bijelim štapom kao i drugim pomagalima, potvrđuje se da slijepe osobe imaju veću sposobnost kretanja i uživaju veću sigurnost i sposobnost da određuju gdje se nalaze ivičnjaci, stepenice, neravne površine i druge fizičke prepreke na njihovom putu. Bijeli štap je slijepoj osobi omogućio slobodu nezavisnog putovanja do škola, radnih mjesta te da potpunije učestvuju u životu svoje zajednice. To nas podsjeća da su jedine zapreke na koje nailaze invalidne osobe diskriminirajući stavovi i praksa sa kojima ih je današnje društvo već mnogo puta suočavalo.

Kad obilježavamo 15. oktovar, Dan bijelog štapa, sjetimo se istorije bijelog štapa i njegovog nastanka kao pomagala i njegove simbolike kroz istoriju. Sjetimo se takođe i događaja koji su omogućili proslavu Dana bijelog štapa. Od biblijskih vremena pa do danas štap je imao značajnu ulogu u životu svakog čovjeka, a njegova primjena se mjenjala i prilagođavala kroz istoriju trenutnim potrebama. Sličnu ulogu štap je imao i u životu slijepog čovjeka, s time da mu je dodatno pomogao olakšavajući njegovo kretanje.

Tek početkom 20. vijeka bilježi se organizovanija i sistematičnija primjena bijelog štapa za kretanje slijepih osoba. U Evropi i SAD 30-tih godina prošlog vijeka zabilježeni su primjeri korištenja štapa kao pomagala za kretanje slijepih osoba i kao simbol – zaštitno obilježje u saobraćaju. U Evropi prvi rezultati su zabilježeni u Francuskoj i Velikoj Britaniji. Sljedeće godine se navršava pola vijeka od kada je prvi put obilježen Dan bijelog štapa. Zajednička rezolucija Ujedinjenih Kongresa iz 1964. godine, omogućila je tadašnjem predsedniku SAD-a, Lindonu Džonsonu, da proglasi 15. oktobar Danom bijelog štapa.

U svijetu je 15. oktobar prihvaćen za Međunarodni dan bijelog štapa donošenjem Rezolucije na zasjedanju Generalne skupštine svjetske organizacije slijepih, koja je održana 05. novembra 1992. godine u Kairu- egiptu tako da je od tada i Generalna Skupština UN 15. oktobar prihvatila kao Međunarodni dan bijelog štapa. Taj datum se istovremeno obilježava i kao Svjetski dan slijepih.

U Tesliću je prvi puta 15. oktobar kao dan bijelog štapa obilježen prije dvije godine kada je u oktobru 2011. odžana tribina posvećena bijelom štapu. Dakle, 15. oktobar je izvanredna prilika za afirmaciju naših dostignuća i potreba, za senzibilizaciju javnosti i za ukazivanje na mnoge barijere i predrasude i njihovo uklanjanje. Tu priliku možemo iskoristiti samo svojim aktivnim odnosom i jasno utvrđenim i koordiniranim planom i programom rada.

Opštinska Organizacija slijepih i slabovidih Teslić koristi ovu priliku da skrene pažnju javnosti na brojne probleme sa kojima se svakodnevno suočavaju slijepi i slabovidi u našem društvu kao i na području naše opštine. Život osoba oštećenog vida bio bi znatno bolji da su zakoni, propisi, strategije i lokalni akcioni planovi u skladu sa Konvencijom UN o pravima osoba sa invaliditetom. Nadležni organi na republičkom i lokalnom nivou mogu još više da urade na stvaranju povoljnijeg ambijenta, što podrazumijeva pristupačnost u svim sferama života slijepih i slabovidih osoba.

Konkretno, povoljno fizičko okruženje podrazumijeva da se na potrebe slijepih i slabovidih osoba ne zaboravi prilikom prostornog planiranja i izgradnje saobraćajnica koje se definišu po principu univerzalnog dizajna. U tesliću ne postoji ni jedna specifična oznaka ili prilagođenje na ulicama ili u javnim ustanovama a koje bi olakšalo kretanje slijepih i slabovidih osoba.

Prateći specifične potrebe osoba sa oštećenim vidom treba kreirati usluge u oblasti socijalne i zdravstvene zaštite, što podrazumijeva i obezbeđivanje neophodnih pomagala koja je teško nabaviti. Iako je mladima omogućeno da se školuju u redovnim obrazovnim ustanovama, kroz tako zvano inkluzivno obrazovanje, pristup udžbenicima u dostupnim formatima je još uvijek prepreka, a ograničeni broj zanimanja utiče da slijepe i slabovide osobe teško dolaze do posla. Na području opštine Teslić trenutno je zaposlena samo jedna slabovida osoba a više slijepih i slabovidih osoba su prijavljeni kao nezaposleni.

Apelujemo na državne, lokalne organe i institucije, poslovni i nevladin sektor i građane opštine Teslić da pomognu slijepima i slabovidima da ostvare pravo na jednake šanse u svim oblastima života. Neophodno je da nadležni na svim nivoima više uvažavaju ulogu organizacija slijepih pa tako i ulogu Opštinske Organizacije slijepih i slabovidih Teslić te da materijalno podržavaju naš rad za dobrobit ove kategorije osoba sa invaliditetom. Ovom prilikom se zahvaljujemo svima koji su u proteklom periodu dali makar i najmanji doprinos da se položaj slijepih i slabovidih na području opštine Teslić unaprijedi.

U Tesliću, 15. oktobra 2013.